ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΙΚΘ κ. ΔΑΥΙΔ ΣΑΛΤΙΕΛ

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΙΚΘ κ. ΔΑΥΙΔ ΣΑΛΤΙΕΛ ΓΙΑ ΤΕΛΕΤΗ ΣΤΟ ΠΑΛΑΙΟ ΣΙΔΗΡΟΔΡΟΜΙΚΟ ΣΤΑΘΜΟ

Κυρίες και Κύριοι,

H πόλη της Θεσσαλονίκης τιμά και φέτος τη μνήμη των Εβραίων πολιτών της θυμάτων του Ναζισμού. Οι πολίτες της με κάθε βήμα από την μαρτυρική Πλατεία Ελευθερίας μέχρι εδώ στο χώρο που καταλάμβανε το γκέτο του Βαρώνου Χιρς, επαναλαμβάνουν ένα σιωπηλό αλλά συνάμα ηχηρό «Ποτέ Ξανά».

Το 1943, 50.000 Θεσσαλονικείς που είχαν διαπράξει το μέγιστο αδίκημα να έχουν γεννηθεί Εβραίοι, αφού είχαν εξαθλιωθεί, ταπεινωθεί, εξευτελιστεί και ληστευθεί, πλήρωσαν το εισιτήριο τους, φορτώθηκαν μέσα σε βαγόνια για ζώα και αναχώρησαν –σε 19 αποστολές– από τον τόπο αυτό με την ψευδαίσθηση ότι θα ζούσαν. Μακριά από την Πατρίδα τους αλλά θα ζούσαν. Ο πρώτος συρμός ξεκίνησε τα ξημερώματα της 15^ης Μαρτίου. Σε αυτόν στριμώχτηκαν βίαια οι πρώτοι 2800. Γυναίκες και παιδία στη συντριπτική τους πλειοψηφία. Το ταξίδι από τη Θεσσαλονίκη προς το Άουσβιτς, υπό απάνθρωπες συνθήκες, διήρκεσε έξι μέρες, όπως αναφέρει ο Χάιντς Κούνιο, που μαζί με την οικογένεια του ήταν μέσα στα βαγόνια της πρώτης αποστολής.

Με την άφιξη στο στρατόπεδο άρχισε η “σελεκσιόν». Όσοι οδηγήθηκαν στους θαλάμους αερίων, θανατώθηκαν. Οι υπόλοιποι υποβλήθηκαν στην άκρως δομημένη και γραφειοκρατική διαδικασία που τους μετέτρεπε από ανθρώπους σε αριθμούς, Ένα στίγμα που θα έφεραν πλέον για πάντα στο μπράτσο.

Βέβαια για όσους δεν οδηγήθηκαν αμέσως στις εγκαταστάσεις εξόντωσης, που κατέληγαν στις καμινάδες, οι οποίες κάπνιζαν νυχθημερόν, για να μπορέσουν να ανταποκριθούν στις συνεχείς απαιτήσεις των θεωριών της ανώτερης φυλής, ξεκινούσε ένας αγώνας στην κόλαση. Ένας αγώνας από τον οποίο ελάχιστοι Θεσσαλονικείς μπόρεσαν να επιβιώσουν.

Σήμερα η πόλη με επικεφαλής τον Δήμαρχο κ. Γ. Μπουτάρη αλλά και τον δήμαρχο του Τελ Αβίβ κ. Ron Huldai, πόλης που συνδέεται με διαχρονικούς δεσμούς με τη Θεσσαλονίκη και την Κοινότητά μας, τιμά τη μνήμη αυτών που το 1943 έπεσαν θύματα του ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας.

Ωστόσο είναι εύλογο το ερώτημα. Είναι αρκετό μόνο να θυμόμαστε; Όχι. Η υπόμνηση είναι πάντοτε απαραίτητη αλλά από μόνη της, δεν είναι αρκετή.

Σε μήνυμά της για τη φετινή Διεθνή Ημέρα της Μνήμης των Θυμάτων του Ολοκαυτώματος η Γενική Διευθύντρια της UNESCO, Ιρίνα Μπόκοβα τόνιζε μεταξύ άλλων: «η πρόληψη ξεκινά στα θρανία των σχολείων».

Η υποστήριξη των σημερινών εκδηλώσεων από τα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα της πόλης, τονίζει όσο οτιδήποτε άλλο την ουσία της διατύπωσης αυτής.

Γιατί, για τη διαρκή καταπολέμηση του ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας, πρέπει να έχουμε τη γνώση και να είμαστε έτοιμοι να μην υποπέσουμε στο ίδιο λάθος. Αυτό της αδιαφορίας, της υιοθέτησης μιας στάσης ουδέτερης μιας και το θέμα «δεν αφορά εμάς – δεν μας αγγίζει». Αν το κάνουμε τότε είναι σαν να προσκαλούμε όλους όσοι είναι διατεθειμένοι να επαναφέρουν τον εφιάλτη, με τη συνεργασία, όπως στη δεκαετία του 1940, ατόμων πρόθυμων και σε αρκετές περιπτώσεις, έτοιμων με ιδιαίτερο ζήλο, να συνδράμουν την «Τελική Λύση».

Πρέπει λοιπόν να συνεχίσουμε την ιστορική έρευνα, να επενδύσουμε στη παιδεία. Να δώσουμε το έναυσμα στους νεότερους να ασχοληθούν με το Ολοκαύτωμα. Να ενισχύσουμε τη μνήμη των προγόνων μας.

Αυτός είναι ο λόγος που καταβάλαμε διαρκείς προσπάθειες και πετύχαμε με την ηγεσία του Α.Π.Θ. και τον σήμερα Γ.Γ. του Υπουργείου Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων κ. Γ. Παντή την επανίδρυση της Έδρας Εβραϊκών Σπουδών μετά από 70 χρόνια. Αυτός είναι ο λόγος που επιμένουμε για τη δημιουργία του Μουσείου Ολοκαυτώματος και εκπαιδευτικού κέντρου της Ελλάδος για τα Ανθρώπινα δικαιώματα σε χώρο που παραχωρήθηκε από τη ΓΑΙΑΟΣΕ μετά από την υπογραφή συμφωνίας με τον Πρόεδρο κ. Α. Σχίζα και την Ισραηλιτική Κοινότητα Θεσσαλονίκης. Ταυτόχρονα όμως στηρίζουμε, κάθε πρωτοβουλία που κινείται προς αυτή την κατεύθυνση.

Φέτος για παράδειγμα, με αφορμή την αφίσα των εκδηλώσεων προκηρύχτηκε διαγωνισμός μεταξύ των φοιτητών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Ο νικητής του διαγωνισμού θα συμμετέχει με την υποστήριξη της Κοινότητάς μας στο March of the Living. Μια πραγματική εμπειρία ζωής. Μια διαδρομή μνήμης αλλά και ελπίδας στους τόπους που συντελέστηκε η τελευταία πράξη της αποτρόπαιης απόπειρας για την ολοκληρωτική εξόντωση των Εβραίων της Ευρώπης. Ένα ταξίδι από το οποίο κάθε άνθρωπος μπορεί να βγει πιο δυνατός. Μάλιστα σήμερα έχουμε τη χαρά να έχουμε μαζί μας τον κ. Aharon Tamir υπεύθυνο της παγκόσμιας αυτής διοργάνωσης.

Επίσης στο χώρο της σημερινής τελετής έχουν αναρτηθεί ζωγραφιές παιδιών από σχολεία της πόλης που συζήτησαν για το Ολοκαύτωμα. Με το σωστό τρόπο και παιδαγωγική προσέγγιση. Πρωτοβουλία ανάλογη της έκθεσης που φιλοξενήθηκε προ ημερών στο Εβραϊκό Μουσείο Θεσσαλονίκης με έργα παιδιών του σχολείου της Κοινότητας αλλά και μαθητών δημοτικών σχολείων από τις ΗΠΑ και τη Γερμανία.

Οφείλουμε να επιμένουμε να λειτουργούμε μέσα σε αυτό το πλαίσιο με όλες τις μας δυνάμεις. Ώστε να αποτελεί πεποίθηση και συνειδητή επιλογή ότι αξίες όπως ο σεβασμός, η κατανόηση, η συνύπαρξη, η ελευθερία έκφρασης, δεν πρέπει να αίρονται από το φόβο απέναντι στο διαφορετικό, από την αδιαφορία, και το μίσος.

Με αυτόν τον τρόπο, που όμως προϋποθέτει συνεχή εγρήγορση και παράγει μακροπρόθεσμα αποτελέσματα, μπορούμε βάσιμα να ελπίζουμε ότι αυτό που συνέβη 73 χρόνια πριν, όταν θεμελιώδεις ανθρώπινες αξίες, παραμερίστηκαν, αγνοήθηκαν …. έσβησαν. … δεν θα επαναληφθεί.

Σας ευχαριστώ.